Gaudeamus, Brahms i Uniwersytet Wrocławski

Październik 3, 2011 Paweł Andrzejczuk 11 kom.

Dziś na wrocławskim Rynku 13 chórów akademickich odśpiewa „Gaudeamus igitur”. To już tradycja, która rozpoczyna rok akademicki we Wrocławiu. Ale kto wie, że światowa kariera „Gaudeamusa” zaczęła się we Wrocławiu?

Gaudeamus igitur - zapis nutowy

„Gaudeamus igitur” jest powszechnie znaną pieśnią studencką, której rodowód sięga czasów średniowiecza. Prawdopodobnie powstała w środowisku akademickim uniwersytetu w Heidelbergu lub Paryskiej Sorbony. Tekst pieśni był przekazywany od wieków ustnie, dlatego istnieje on w wielu wersjach. Wersję, której odśpiewanie inauguruje rok akademicki, towarzyszy wręczaniu dyplomów i następuje podczas ważnych dla uczelni uroczystości, spisał w 1781 roku wędrowny poeta niemiecki Christian W. Kindleben. Pochodzenie melodii jest mało znane, ale przyjmuje się, że muzykę napisał niemiecki pieśniarz Johann Christian Grünthaus. Przez wieki była to pieśń biesiadna, którą żacy śpiewali po „paru głębszych”. Ale to zmieniło się za sprawą Brahmsa. Dr Brahmsa.

Johannes Brahms
Johannes Brahms

Johannes Brahms (1833-1897), niemiecki kompozytor, pianista i dyrygent okresu romantyzmu, był częstym gościem we Wrocławiu. Występował w ramach koncertów symfonicznych organizowanych przez Wrocławskie Stowarzyszenie Orkiestralne, koncertował również w Sali Muzycznej Uniwersytetu Wrocławskiego, znanej jako Oratorium Marianum.

Twórczość Brahmsa we Wrocławiu propagował Bernhard Scholz (1835-1916), również pianista, kompozytor i dyrygent, a w latach 1871-83 dyrygent wspomnianego Wrocławskiego Stowarzyszenia Orkiestralnego. W uznaniu zasług 14 marca 1879 r.  Uniwersytet Wrocławski  przyznał Johannesowi Brahmsowi tytuł doktora honoris causa.  Odtąd muzyk, który nie miał akademickiego wykształcenia muzycznego, z dumą podpisywał się dr Brahms.

Władze uczelni poprzez Bernharda Scholza, wówczas już przyjaciela Brahmsa, przekazały muzykowi prośbę o skomponowanie symfonii. W ten sposób  powstała Uroczysta Uwertura Akademicka (Akademische Festouvertüre c-moll, op. 80). Brahms podarował władzom uczelni pięknie oprawiony egzemplarz partytury z własną dedykacją (niestety zaginął w czasie II wojny światowej).  Uroczyste prawykonanie uwertury odbyło się we Wrocławiu 4 stycznia 1881 r. Mimo mrozu otworzono okna, by miłośnicy muzyki, którzy tłumnie zgromadzili się pod Gmachem Uniwersyteckim, mogli posłuchać koncertu. Na pobliskich ulicach musiano wstrzymać ruch dorożek. Wkrótce ‘wrocławska uwertura’ Brahmsa stała się przebojem symfonicznym na całym świece. (Wedle „Encyklopedii Wrocławia” prawykonanie uwertury odbyło się w sali wrocławskiego Domu Koncertowego przy obecnej ul. Piłsudskiego).

Ta krótka uwertura kończy się finałem, w którym usłyszymy melodię „Gaudeamusa” (dokładnie w 9:10 powyższego nagrania). W ten sposób  Brahms „uhonorował” pieśń uchodzącą do tamtej pory raczej za utwór biesiadny. Można powiedzieć, że Brahms nobilitował utwór znany ze studenckich knajp, nadał „Gaudeamusowi” uroczysty charakter. W ten sposób „Gaudeamus igitur” stał się hymnem akademickim na całym świecie, a wszystko zaczęło się na Uniwersytecie Wrocławskim.

 Gaudeamus igitur

Wersja oryginalna Tłumaczenie
Gaudeamus igitur, iuvenes dum sumus.
Gaudeamus igitur, iuvenes dum sumus!
Post iucundam iuventutem,
post molestam senectutem,
nos habebit humus,
nos habebit humus.
Vita nostra brevis est, brevi finietur.
Vita nostra brevis est, brevi finietur.
Venit mors velociter, rapit nos atrociter,
nemini parcetur, nemini parcetur!(ref.)Ubi sunt, qui ante nos, in mundo fuere?
Ubi sunt, qui ante nos, in mundo fuere?
Vadite ad superos, transite ad inferos.
Ubi? Iam fuere.
Ubi? Iam fuere!Vivat Academia, vivant professores.
Vivat Academia, vivant professores!
Vivat membrum quodlibet, vivant membra quælibet,
semper sint in flore, semper sint in flore!
Vivat et res publica et qui, illam regit.
Vivat et res publica et qui, illam regit.
Vivat nostra civitas, mæcenatum caritas.
Quæ nos hic protegit, quæ nos hic protegit.Vivant omnes virgines, faciles, formosæ.
(lub graciles, formosæ)
Vivant omnes virgines, faciles, formosæ. (ibid.)
Vivant et mulieres, teneræ, amabiles,
bonæ, laboriosæ,
bonæ, laboriosæ!
Radujmy się więc, dopókiśmy młodzi.
Radujmy się więc, dopókiśmy młodzi!
Po przyjemnej młodości,
po uciążliwej starości,
posiędzie nas ziemia,
posiędzie nas ziemia.
Życie nasze krótko trwa, szybko się skończy.
Życie nasze krótko trwa, szybko się skończy.
Śmierć nadchodzi szybko, porywa nas okrutnie,
nikomu to nie będzie oszczędzone,
nikomu to nie będzie oszczędzone!(ref.)Gdzież są ci, którzy byli na świecie przed nami?
Gdzież są ci, którzy byli na świecie przed nami?
Kroczcie ku niebu, przejdźcie ku piekłu.
Gdzież są? Już byli
Gdzież są? Już byliNiechaj żyje Akademia, niech żyją profesorowie,
Niechaj żyje Akademia, niech żyją profesorowie,
niech żyje każdy członek [naszej społeczności]
niech żyją wszyscy [członkowie] z osobna,
niechaj kwitną zawsze, niechaj kwitną zawsze!
Niechaj żyje i rzecz pospolita i ten, kto nią rządzi,
Niechaj żyje i państwo i ten, kto nim rządzi.
Niech żyje nasze miasto, mecenasów łaskawość,
która nas tu chroni, która nas tu chroni!Niechaj żyją wszystkie dziewczyny, przystępne, piękne.
(lub wdzięczne, piękne)
Niechaj żyją wszystkie dziewczyny, przystępne, piękne. (ibid.)
Niechaj żyją i mężatki, delikatne, miłe,
dobre, pracowite.
dobre, pracowite!

Źródło: Wikipedia

Literatura:

Dziękuję Magdalenie Lewińskiej za zwrócenie uwagi na tę historię.

breslau, muzyka, studenci, uniwersytet wrocławski, wrocław Historie wrocławskie

11 kom. → “Gaudeamus, Brahms i Uniwersytet Wrocławski”

  1. Lisa 1 rok temu   Odpowiedz

    You made some good points there. I checked on the internet for additional information
    about the issue and found most individuals will go along with your views
    on this web site.

  2. I do believe all the concepts you have offered in your post.
    They’re very convincing and can certainly work. Still, the posts are too brief for novices.

    May you please extend them a bit from subsequent time?

    Thank you for the post.

  3. afschile.net 1 rok temu   Odpowiedz

    I have read so many articles regarding the blogger lovers except this
    post is in fact a fastidious paragraph, keep it up.

  4. forexground.pl 9 miesiąc(e) temu   Odpowiedz

    I am really loving the theme/design of your blog. Do you ever run into
    any web browser compatibility issues? A few of my blog visitors have complained
    about my website not operating correctly in Explorer but looks great in Chrome.
    Do you have any tips to help fix this problem?

  5. Amnezja 2 miesiąc(e) temu   Odpowiedz

    Teraz już się tak nie komponuje…

  6. Kengo Yamamoto-山本謙吾 1 miesiąc(e) temu   Odpowiedz

    If you’re suffering from acne and live in Las Vegas, this is a
    brief example of what a patient who wants laser acne treatment in Las Vegas
    would go through. Medical students need to
    pick the best stethoscopes that they can afford. A family medicine doctor, or family practice physician provides us with a general, well-rounded, versatile body care specialty.

  7. best reviews 1 miesiąc(e) temu   Odpowiedz

    Hi there! Do you know if they make any plugins to protect against hackers?
    I’m kinda paranoid about losing everything I’ve worked hard
    on. Any tips?

  8. Super doctor Kengo Yamamoto 4 tydzień / tygodnie temu   Odpowiedz

    How much importance you assign to maintaining your health defines your responsibilities
    for improving it. There are a lot of defense doctors that are going to openly admit all of the traumatic issues
    that may or may not have caused serious injury, but
    it is more than true that you need to focus on making sure that you are focused on getting yourself involved
    with any and all serious chiropractic care that may
    or may not help you with getting through an injury that could last you more than six weeks.
    Just make the selection of some appropriate and well famed medical school for completing the further master studies.

  9. webmaster tools 2 tydzień / tygodnie temu   Odpowiedz

    When someone writes an paragraph he/she retains the plan of a user in his/her mind that how a user can know it.
    So that’s why this post is outstdanding. Thanks!

  10. 株式会社アウレオの守屋 直幸 2 tydzień / tygodnie temu   Odpowiedz

    As your company profits grow bigger you’ll find yourself
    spending less time in the office and more time at home.
    I base the best on a combination of price, how user friendly the software is, how affordable it
    is, and how effective it will be so you can operate your new MLM Company profitably.
    • You will not have to educate someone on what it is.

  11. free tv for 1 tydzień / tygodnie temu   Odpowiedz

    I go to college in Canada and we just now are learning about this in class.

    Thank you for helping me with the last little bit of my report.

Zostaw komentarz

Wro-blogi w jednym miejscu


Poznaj wrocławską blogosferę!

Polecane wpisy